Ultraprzetworzona żywność a demencja: Nowe badania pokazują zaskakujące powiązania

Czy Twój codzienny jadłospis może wpływać na ryzyko demencji?

Jak wynika z najnowszego badania opublikowanego w lipcu 2022 r. w czasopiśmie Neurology®, osoby spożywające duże ilości ultraprzetworzonej żywności mogą być bardziej narażone na rozwój demencji. Wyniki badania pokazują, że im wyższe spożycie produktów takich jak napoje gazowane, chipsy, ciastka czy fast food, tym większe ryzyko zaburzeń poznawczych w przyszłości.

Czym jest żywność ultraprzetworzona?

Ultraprzetworzona żywność to produkty przemysłowe, które zawierają wysoki poziom:

• dodanych cukrów

• soli

• niezdrowych tłuszczów
  oraz mają niską zawartość błonnika i białka.

Przykłady ultraprzetworzonych produktów:

• napoje bezalkoholowe i energetyczne

• słone i słodkie przekąski (chipsy, batoniki, ciastka)

• lody, dania gotowe, zupy instant

• kiełbasy, parówki, panierowane mięso

• smakowe jogurty, konserwy, przetwory w puszkach

• pakowane pieczywo i smakowe płatki śniadaniowe

Ryzyko demencji rośnie wraz ze spożyciem żywności przetworzonej

W badaniu przeanalizowano dane 72 083 osób z brytyjskiego Biobanku w wieku 55+, które nie miały wcześniej zdiagnozowanej demencji. Śledzono ich przez średnio 10 lat. W tym czasie u 518 uczestników rozwinęła się demencja.

Naukowcy odkryli, że:

• osoby spożywające najwięcej ultraprzetworzonej żywności (ok. 814 g dziennie, czyli 28% dziennej diety) były o 25% bardziej narażone na demencję niż osoby spożywające jej najmniej (ok. 225 g dziennie, 9% diety).

• Napoje, produkty słodzone i nabiał ultraprzetworzony były najczęstszymi źródłami tej żywności.

Małe zmiany w diecie = mniejsze ryzyko demencji

Wyniki badania pokazały również, że zamiana ultraprzetworzonych produktów na zdrowsze opcje może znacznie obniżyć ryzyko demencji.

Zamień 50 g ultraprzetworzonej żywności dziennie na zdrową alternatywę (np. porcja owoców, warzyw, miska otrębów), a ryzyko demencji spadnie nawet o 3%.

Zastąpienie 10% dziennego spożycia przetworzonej żywności nieprzetworzonymi produktami wiązało się z 19% niższym ryzykiem zachorowania.

Eksperci apelują: przyjrzyj się jakości swojej diety

„Małe i łatwe zmiany w diecie mogą znacząco wpłynąć na Twoje zdrowie mózgu” – dr Huiping Li, autor badania.

Eksperci zwracają uwagę, że choć badanie nie dowodzi przyczynowości, a jedynie związek między przetworzoną żywnością a demencją, to jego wyniki są wystarczającym sygnałem, aby:

• zredukować spożycie gotowych i przetworzonych produktów,

• zwiększyć udział świeżych warzyw, owoców, roślin strączkowych i produktów pełnoziarnistych w diecie.

Przyszłość badań i trudności w klasyfikacji żywności

Dr Maura E. Walker z Uniwersytetu Bostońskiego zauważyła, że problematyczne może być jednoznaczne klasyfikowanie produktów jako „przetworzone” lub „nieprzetworzone”. Przykładowo, burger roślinny może być zdrowy, ale nadal zalicza się do żywności ultraprzetworzonej. Wymaga to więc dokładniejszej i bardziej złożonej analizy jakości diety.

Co możesz zrobić już dziś?

   Zmniejsz spożycie:

• słodzonych napojów

• słodyczy i chipsów

• gotowych dań i konserw

   Zwiększ udział:

• warzyw i owoców

• produktów pełnoziarnistych

• nieprzetworzonego białka (np. rośliny strączkowe, chude mięso, jajka)